Indeks psychoterapii
92 profili terapeutycznych, każdy oznaczony kodem TI(Thérapie Individuelle) — identyfikatorem referencyjnym LogiMind. Omówione w tomach od 1 do 8 Mémento des Psychothérapies; każdy profil odsyła do tomu, który rozwija go szczegółowo.
Tom 1 — Terapie krótkoterminowe (pierwsza fala)
- TI01Terapia Poznawczo-BehawioralnaTCC · CBTAaron Beck, Albert Ellis · années 1960
Forma psychoterapii powstała z połączenia terapii behawioralnej i poznawczej, TCC modyfikuje dysfunkcyjne schematy myślowe i problematyczne zachowania. Skoncentrowana na teraź…
- TI02Terapia Krótkoterminowa Skoncentrowana na RozwiązaniachTBCS · SFBTSteve de Shazer, Insoo Kim Berg · années 1980
Opracowana przez Steve'a de Shazera i Insoo Kim Berg, ta krótkoterminowa metoda koncentruje się na rozwiązaniach, a nie na problemach. Zakłada, że klient posiada już niezbędne…
- TI03Krótkoterminowa Terapia SystemowaTSB · BSTDon D. Jackson (fondateur du MRI de Palo Alto) · années 1950 (MRI fondé en 1959)
Powstała w Mental Research Institute w Palo Alto, zakłada, że problemy psychologiczne nie są odizolowane, lecz są wytworem systemu rodzinnego lub społecznego. Koncentruje się…
- TI04Krótkoterminowa Terapia EmocjonalnaTEB · BETLeslie Greenberg, Robert Elliott · années 1980
Sformalizowana przez Leslie Greenberga i Roberta Elliotta, TEB stawia emocje w centrum pracy terapeutycznej, uznając, że wpływają one na myśli i zachowania. Krótka i ukierunko…
- TI05Terapia Akceptacji i ZaangażowaniaACTSteven C. Hayes · années 1980 (1982)
Opracowana przez Stevena Hayesa, ACT wykorzystuje akceptację i uważność, aby pomóc przezwyciężyć cierpienie psychiczne. Zamiast walczyć z własnymi myślami i uczuciami, osoba u…
- TI06Krótkoterminowa Terapia StrategicznaTSB-S · BST-SMilton Erickson (influence), MRI de Palo Alto · années 1950
Wywodząca się z prac Miltona Ericksona i MRI w Palo Alto, koncentruje się na poszukiwaniu rozwiązań, a nie na analizie problemów, pomagając pacjentowi zmienić perspektywę dzię…
- TI07Krótkoterminowa Terapia GrupowaTGB · BGTJacob L. Moreno (racines) · début du 20e siècle (racines)
Ustrukturyzowane podejście do terapii grupowej, prowadzone w ograniczonej liczbie sesji z jasno określonymi celami, zakłada, że ukierunkowane interwencje w ramach grupy przyno…
- TI08Dialektyczna Terapia BehawioralnaTCD · DBTMarsha M. Linehan · années 1980
Opracowana przez Marshę Linehan z myślą o zaburzeniu osobowości typu borderline, DBT równoważy akceptację i zmianę. Oparta na dialektyce i walidacji, uczy umiejętności regulac…
- TI09Terapia Rozwiązywania ProblemówPSTThomas D'Zurilla, Arthur Nezu · années 1970
Opracowana przez Thomasa D'Zurillę i Arthura Nezu, terapia rozwiązywania problemów pomaga radzić sobie ze stresującymi wyzwaniami codzienności. Zorientowana na teraźniejszość…
- TI10Psychoterapia InterpersonalnaPTI · IPTGerald L. Klerman, Myrna M. Weissman · 1984 (ouvrage fondateur)
Opracowana na Uniwersytecie Yale przez Geralda L. Klermana i Myrnę M. Weissman, psychoterapia interpersonalna jest terapią ograniczoną w czasie, która odnosi się do psychiczne…
- TI11Krótkoterminowa Terapia NarracyjnaTNB · BNTMichael White, David Epston · années 1980
Opracowana przez Michaela White'a i Davida Epstona, koncentruje się na historiach, które ludzie opowiadają o swoim życiu, uznając, że kształtują one tożsamość. Poprzez ekstern…
- TI12Terapia Aktywacji BehawioralnejTAC · BATPeter Lewinsohn, Neil Jacobson · années 1970
Wywodząca się z terapii behawioralnej (Lewinsohn, Jacobson), angażuje pacjenta w działania adaptacyjne, zgodne z jego wartościami, aby przeciwdziałać bezczynności i unikaniu b…
- TI13Terapia Krótkoterminowa Zorientowana na RozwiązaniaTBOS · BSOTSteve de Shazer, Insoo Kim Berg · années 1980
Opracowana przez de Shazera i Berg, ta terapia krótkoterminowa koncentruje się na konkretnych rozwiązaniach, a nie na przeszłych przyczynach problemów. Wykorzystuje techniki t…
- TI14Krótkoterminowa Terapia HumanistycznaTHB · BHTCarl Rogers, Abraham Maslow, Fritz Perls · années 1950-1960
Powstała jako reakcja na podejścia psychoanalityczne i behawiorystyczne (Rogers, Maslow, Perls), stawia jednostkę, traktowaną jako niepowtarzalną, w centrum terapii i szanuje…
- TI91Odwrażliwianie i Przetwarzanie za Pomocą Ruchów Gałek OcznychEMDRFrancine Shapiro · 1987
Stworzona przez Francine Shapiro w 1987 roku, EMDR wykorzystuje naprzemienną stymulację obustronną, najczęściej ruchy gałek ocznych, do przetwarzania wspomnień traumatycznych.…
Tom 2 — Terapie krótkoterminowe (2. / 3. fala)
- TI15Terapia Rozwiązywania KonfliktówTRDC · ARTKurt Lewin, Morton Deutsch (racines) · essor années 1970-1980 (racines années 1940-1950)
Wywodząca się z psychologii społecznej (Lewin, Deutsch) i mediacji, ma na celu zarządzanie i rozwiązywanie konfliktów interpersonalnych i społecznych. Rozpoczyna się od jasneg…
- TI16Zintegrowana Terapia BehawioralnaTCI · IBTannées 1970
Powstała w latach 70. XX wieku z połączenia terapii behawioralnej i poznawczej, TCI łączy kilka technik (TCC, DBT, ACT), aby leczyć szeroki zakres zaburzeń. Elastyczna i dosto…
- TI17Terapia Systematycznej DesensytyzacjiTDS · SDTJoseph Wolpe · années 1950
Opracowana przez Josepha Wolpe'a w latach 50. XX wieku, opiera się na zasadzie wzajemnego hamowania: stan głębokiego odprężenia, niezgodny z lękiem, jest wielokrotnie kojarzon…
- TI18Terapia Aktywacji BehawioralnejTAC · BATPeter Lewinsohn, Neil Jacobson · années 1970
Forma terapii behawioralnej opracowana w latach 70. XX wieku w celu leczenia depresji, wychodzi z założenia, że osoby w depresji przyjmują zachowania podtrzymujące ten stan. P…
- TI19Krótkoterminowa Terapia Wsparcia EmocjonalnegoTSEB · BEST
Krótkoterminowe podejście skoncentrowane na wsparciu i regulacji emocjonalnej, TSEB dąży do krótkoterminowej stabilizacji afektywnej poprzez silny sojusz terapeutyczny i walid…
- TI20Terapia Interwencji KryzysowejTIC · CITErich Lindemann, Gerald Caplan · conceptualisée années 1940, essor années 1960
Skonceptualizowana już w latach 40. XX wieku i rozwinięta w latach 60., zapewnia natychmiastową odpowiedź na sytuacje kryzysu psychologicznego. Ma na celu ustabilizowanie osob…
- TI21Terapia Przedłużonej EkspozycjiTEP · PETEdna Foa · années 1980
Opracowana przez Ednę Foa, ta terapia poznawczo-behawioralna leczy zespół stresu pourazowego poprzez kontrolowaną, powtarzaną i przedłużoną konfrontację ze wspomnieniami traum…
- TI22Terapia Remediacji PoznawczejTRC · CRTannées 1970
Powstała w latach 70. XX wieku w odpowiedzi na deficyty poznawcze w zaburzeniach psychiatrycznych, zwłaszcza w schizofrenii, CRT ma na celu wzmocnienie poprzez trening deficyt…
- TI23Terapia Wzmacniania MotywacjiTEM · METWilliam R. Miller, Stephen Rollnick · années 1980
Opracowana przez Williama Millera i Stephena Rollnicka, terapia wzmacniania motywacji pomaga osobie odnaleźć w sobie samej motywację do zmiany. Oparta na empatii, rozwijaniu r…
- TI24Terapia Zarządzania StresemTGS · SMTWalter Cannon, Hans Selye (fondements) · 20e siècle (fondements années 1920-1930)
Ustrukturyzowane i wielowymiarowe podejście, terapia zarządzania stresem ma na celu redukcję psychofizjologicznego wpływu stresu przewlekłego lub ostrego poprzez integrację te…
- TI25Terapia Skoncentrowana na WspółczuciuTFC · CFTPaul Gilbert · années 2000
Opracowana przez Paula Gilberta, terapia skoncentrowana na współczuciu leczy patologiczny wstyd, silną samokrytykę i wstręt do siebie. Zamiast restrukturyzować treści poznawcz…
- TI26Terapia Zorientowana na Mocne StronyTOF · SBTMartin Seligman, Mihaly Csikszentmihalyi · années 1980
Wywodząca się z psychologii pozytywnej (Seligman, Csikszentmihalyi), koncentruje się na mocnych stronach i wewnętrznych zasobach osoby, a nie na jej objawach. Wzmacniając auto…
Tom 3 — Terapie trzeciej fali i podejścia cielesne
- TI27Racjonalno-Emotywna Terapia BehawioralnaTREC · REBTAlbert Ellis (1913-2007) · 1955
Stworzona przez Alberta Ellisa od 1955 roku, REBT opiera się na modelu ABC: to nie same wydarzenia, lecz irracjonalne, sztywne i musturbacyjne przekonania, jakie na ich temat…
- TI28Terapia Autodystansowania PoznawczegoTADC · CSDTLogiMind · années 1960-2000 (synthèse)
Synteza trzech nurtów (dystansowanie poznawcze Becka, uważność, defuzja z ACT), terapia autodystansowania poznawczego wprowadza dystansowanie się od myśli jako dźwignię terape…
- TI29Krótkoterminowa Terapia WgląduTIB · BITgénéalogie ~40 ans (jalon 1990)
Oparta na stwierdzeniu, że brak wglądu — nieświadomość choroby i potrzeby leczenia — stanowi przeszkodę w powrocie do zdrowia, Krótkoterminowa Terapia Wglądu ma na celu przywr…
- TI30Krótkoterminowa Terapia Zaburzeń Obrazu SiebieTBTIS · BTSIDInstitut Repère (France) · 2018
Sformalizowana w 2018 roku przez Institut Repère, ta krótkoterminowa terapia leczy zaburzenia obrazu siebie i samooceny cielesnej. Jako spadkobierczyni strategicznych terapii…
- TI31Krótkoterminowa Terapia EgzystencjalnaTEB · BEXTViktor Frankl, Irvin Yalom
Synteza tradycji filozoficznej i klinicznej (fenomenologia, egzystencjalizm, Yalom, Frankl), stawia w centrum kwestie egzystencjalne: sens, skończoność, wolność, izolację. Tow…
- TI32Krótkoterminowa Terapia Tożsamości AdaptacyjnejTIAB · BAITLogiMind · 2010-2020 (synthèse)
Operacyjna synteza przełomu lat 2010–2020, Krótkoterminowa Terapia Tożsamości Adaptacyjnej ma na celu przekształcenie w ciągu kilku sesji tożsamości usztywnionej przez traumy…
- TI33Krótkoterminowa Terapia Spójności EmocjonalnejTBCE · CTBruce Ecker, Laurel Hulley (puis Robin Ticic) · 1993 (initialement Depth-Oriented Brief Therapy, rebaptisée 2005)
Opracowana przez Bruce'a Eckera i Laurel Hulley, Terapia Spójności opiera się na rekonsolidacji pamięci: reaktywowany ślad pamięciowy staje się ponownie labilny i możliwy do m…
- TI34Krótkoterminowa Terapia Uzależnień i Zaburzeń Kontroli ImpulsówTBAI · BTAIannées 1960-2000 (convergence)
Zbieżność kilku nurtów (terapie krótkoterminowe ze szkoły Palo Alto, wywiad motywujący, model transteoretyczny, zapobieganie nawrotom), Krótkoterminowa Terapia Uzależnień i Za…
- TI35Krótkoterminowa Terapia Regulacji NarracyjnejTBRN · BNRTLogiMind · années 1980-2010 (synthèse)
Neologizm będący własnością LogiMind, Krótkoterminowa Terapia Regulacji Narracyjnej syntetyzuje nurty narracyjne (Michael White, pisanie ekspresyjne Pennebakera). Poprzez ekst…
- TI36Krótkoterminowa Terapia Kotwiczenia SemantycznegoTBAS · BSATLogiMind · années 2010 (formalisée)
Niedawna synteza łącząca NLP, hipnozę ericksonowską i priming semantyczny, Krótkoterminowa Terapia Kotwiczenia Semantycznego pracuje na leksykalnym i symbolicznym wymiarze zmi…
- TI92Ericksonowska Terapia HipnotycznaTHE · EHMilton Hyland Erickson (1901-1980) · années 1930
Stworzona przez Miltona Ericksona już w latach 30. XX wieku, hipnoza ericksonowska opiera się na wykorzystaniu (wszystko, co wnosi pacjent, staje się zasobem), zaufaniu do nie…
- TI93Terapia Poznawcza Oparta na UważnościMBCTZindel V. Segal, Mark Williams, John Teasdale · 2002
Powstała w 2002 roku (Segal, Williams, Teasdale), terapia poznawcza oparta na uważności łączy medytację z terapią poznawczą. Odróżnia tryb „działania” od trybu „bycia” i poprz…
- TI94Terapia Redukcji Stresu Oparta na AutohipnozieTRSAH · SHBSRdébut années 2010 (formalisée)
Podejście integracyjne sformalizowane w latach 2010, łączące trening autogenny, sofrologię i MBSR, terapia redukcji stresu oparta na autohipnozie traktuje stres jako zjawisko…
- TI95Terapia Bioenergetyczna (Analiza Bioenergetyczna)TBE · BAAlexander Lowen (1910-2008), John Pierrakos (1921-2001) · 1956
Założona w 1956 roku przez Alexandra Lowena i Johna Pierrakosa w linii kontynuacji myśli Wilhelma Reicha, analiza bioenergetyczna opiera się na jedności psychocielesnej oraz n…
Tom 4 — Terapie łagodne (relaksacja, ciało)
- TI50Sofrologia CaycedoSCAlfonso Caycedo Lozano (1932-2017) · 6 octobre 1960 (Madrid)
Założona w 1960 roku w Madrycie przez Alfonsa Caycedo, sofrologia jest dyscypliną badania harmonijnej świadomości, sytuującą się na pograniczu relaksacji i fenomenologii. Opar…
- TI51Trening Autogenny SchultzaTAJohannes Heinrich Schultz (1884-1970) · 1932 (publication Das autogene Training)
Opracowany przez neuropsychiatrę Johannesa Heinricha Schultza (opublikowany w 1932 roku), trening autogenny jest metodą relaksacji psychofizjologicznej opartą na przełączeniu…
- TI52Relaksacja Progresywna JacobsonaRPJ · PMREdmund Jacobson (1888-1983) · années 1920 (Université de Chicago)
Opracowana przez Edmunda Jacobsona już w latach 20. XX wieku, relaksacja progresywna wykorzystuje pętlę proprioceptywną mięśni jako bramę wejściową do stanu emocjonalnego. Pop…
- TI53Metoda VittozaMVRoger Vittoz (né 1863) · premières années du 20e siècle (Lausanne)
Stworzona przez lozańskiego lekarza Rogera Vittoza na początku XX wieku w celu leczenia neurastenii, metoda opiera się na trzech funkcjach: receptywności (przyjmowanie wrażeń)…
- TI54Koherencja SercaCCHeartMath Institute (Doc Childre) · 1991 (fondation HeartMath Institute)
Wywodząca się z prac HeartMath Institute (założonego w 1991 roku), koherencja serca jest techniką regulacji autonomicznej skoncentrowaną na zmienności rytmu serca. Poprzez ryt…
- TI55Eutonia Gerdy AlexanderEGAGerda Alexander (née 15 février 1908) · milieu du 20e siècle
Eutonia w ścisłym znaczeniu nie jest psychoterapią, lecz edukacją somatyczną oddziałującą na napięcie mięśniowe, czyli podstawowy stan napięcia tonicznego. Jej zasadą naczelną…
- TI56Metoda FeldenkraisaMFMoshé Pinhas Feldenkrais (né 6 mai 1904) · à partir des années 1940
System pedagogiczny uczenia się somatycznego opracowany przez Moshé Feldenkraisa, zakładający, że układ nerwowy przez całe życie zachowuje zdolność do reorganizacji wzorców ru…
- TI57Metoda AlexandraMAFrederick Matthias Alexander (1869-1955) · années 1890-1900 (Melbourne)
Metoda Alexandra jest raczej reedukacją sposobu używania siebie niż terapią w ścisłym sensie i opiera się na kontroli pierwotnej (primary control) — dynamicznej relacji między…
- TI58Terapeutyczne Qi GongQGTtradition chinoise (racines ~ -380)
Chińska praktyka psychosomatyczna o tysiącletnich korzeniach, Qi Gong opiera się na krążeniu Qi, energii życiowej, poprzez ruch, oddech i uwagę. Należąc głównie do sfery profi…
- TI59Joga TerapeutycznaYTtradition indienne millénaire
Dyscyplina psychosomatyczna wywodząca się z tradycji indyjskiej, oparta na ośmiu członach skodyfikowanych przez Patańdżalego, joga terapeutyczna łączy postawy, oddech i uwagę,…
Tom 5 — Hipnoza, zmienne stany świadomości i medytacja
- TI60Hipnoza EricksonowskaHEMilton Hyland Erickson (1901-1980) · à partir des années 1940
Opracowana przez Miltona Ericksona hipnoza ericksonowska różni się od hipnozy klasycznej zasadą wykorzystania (utilization): każdy element sytuacji, w tym opór pacjenta, staje…
- TI61Hipnoza KonwersacyjnaHCHéritage de Milton H. Erickson (1901-1980) · à partir des années 1940
Pośrednia spadkobierczyni Ericksona, hipnoza konwersacyjna rozwija się bez formalnej indukcji, w toku zwykłej interakcji, której struktura językowa angażuje zasoby pacjenta. P…
- TI62Hipnoza HumanistycznaHHOlivier Lockert, Patricia d'Angeli (IFHE)
Skodyfikowana przez Oliviera Lockerta i Patricię d'Angeli (IFHE) Hipnoza Humanistyczna należy do rodziny podejść sugestywnych i wyobrażeniowych. W przeciwieństwie do hipnozy k…
- TI63AutohipnozaAHÉmile Coué (École de Nancy) · charnière 19e-20e siècle
Powiązana z Émile'em Coué i Szkołą z Nancy, autohipnoza opiera się na samoindukcji zmienionego stanu świadomości oraz na sugestii kierowanej do samego siebie, przy czym osoba…
- TI64Hipnoza Medyczna (znieczulenie i ból)HMFranz Anton Mesmer (généalogie, 1779) · généalogie depuis 1779 (Mesmer)
Stosowana w znieczuleniu i w leczeniu bólu, hipnoza medyczna wywołuje zmieniony stan świadomości (skupienie uwagi, dysocjacja, podatność na sugestię), wykorzystywany zwłaszcza…
- TI65Wizualizacja KierowanaVGCarl Simonton (geste fondateur) · tournant des années 1970 (Simonton 1971)
Terapia psychosomatyczna oparta na wyobraźni, wizualizacja kierowana polega na aktywnym, celowym i wielozmysłowym wytwarzaniu obrazów wewnętrznych, wspieranym głosem prowadząc…
- TI66HemiSync i Monroe InstituteHemiSyncRobert Allan Monroe (né 1915) · à partir de 1958
Opracowany przez Roberta Monroe’a w Monroe Institute, HemiSync opiera się na dudnieniach dwusznych (binaural beats): dwa dźwięki o nieznacznie różniących się częstotliwościach…
- TI67MBSR — Redukcja Stresu Oparta na UważnościMBSRJon Kabat-Zinn · 1979 (UMass Medical Center)
Program stworzony przez Jona Kabat-Zinna w 1979 roku, redukcja stresu oparta na uważności (MBSR) organizuje praktykę wokół siedmiu postaw (brak oceniania, cierpliwość, akcepta…
- TI68Medytacja TranscendentalnaMT · TMMaharishi Mahesh Yogi (1918-2008) · milieu du 20e siècle
Rozpowszechniona przez Maharishiego Mahesha Yogiego, Medytacja Transcendentalna opiera się na powtarzaniu w myślach osobistej mantry, minimalnym wysiłku i dostępie do świadomo…
Tom 6 — Arteterapie · wkrótce
- TI69Yoga Nidra i iRestYNSwami Satyananda Saraswati (1923-2009, Bihar School of Yoga), Richard Miller (iRest, Integrative Restoration Institute, 2003) · codification dès 1962 (ouvrage Yoga Nidra, 1976) ; iRest élaboré 1980-2003
Yoga Nidra (sen jogiczny) celowo wywołuje i utrzymuje stan świadomości hipnagogicznej, na granicy jawy i snu, w którym praktykujący zachowuje resztkową czujność (czwarty stan,…
- TI70Arteterapia (malarstwo, rysunek, modelowanie)ATAdrian Hill (forge le terme « art therapy », 1945 ; BAAT, 1964), Margaret Naumburg (voie « art psychotherapy », dès 1947), Edith Kramer (voie « art as therapy », 1958) · 1942 (date charnière communément retenue)
Arteterapia wykorzystuje twórczość plastyczną (malarstwo, węgiel, glinę, wycinankę) jako medium terapeutyczne — materiał tworzy trzeci element pomiędzy pacjentem a terapeutą,…
- TI71MuzykoterapiaMUTE. Thayer Gaston (père de la musicothérapie américaine), Juliette Alvin (école de Londres, 1958), Paul Nordoff & Clive Robbins (improvisation, 1959), Helen Bonny (Guided Imagery and Music, 1973) · institutionnalisation moderne : 1950 (National Association for Music Therapy)
Muzykoterapia wykorzystuje muzykę — wytwarzaną (aktywnie: śpiew, gra na instrumentach, improwizacja) lub słuchaną (receptywnie) — jako materiał kliniczny, aby uwolnić ekspresj…
- TI72Terapia Tańcem i Ruchem (DMT)DTMarian Chace (1896-1970, ADTA 1966), Mary Whitehouse (Authentic Movement, jungienne), Trudi Schoop, Janet Adler · 1942 (entrée de Marian Chace à l'hôpital Saint Elizabeth's)
Terapia tańcem i ruchem (Dance/Movement Therapy) to psychoterapeutyczne wykorzystanie ruchu w celu wspierania integracji emocjonalnej, poznawczej, fizycznej i społecznej osoby…
- TI73Dramaterapia i PsychodramaDPJacob Levy Moreno (psychodrame, Vienne 1921 ; Psychodrama 1946), Peter Slade (dramathérapie, 1954), Sue Jennings (BADTh, 1979) · 1921 (première expérience du psychodrame) ; 1946 (ouvrage Psychodrama)
Dramaterapię i psychodramę łączy przekonanie, że inscenizacja siebie posiada moc przemiany. Psychodrama morenowska proponuje sceniczne odegranie cierpienia w celu jego przeksz…
- TI74Pisanie Terapeutyczne (Expressive Writing)ETJames W. Pennebaker (avec Sandra Beall, 1986) ; précurseur Ira Progoff (Intensive Journal, 1975) · 1986 (étude fondatrice de Pennebaker & Beall)
Pisanie terapeutyczne to jedna z najlepiej udokumentowanych krótkich interwencji psychologicznych: sztandarowy protokół Pennebakera polega na pisaniu przez dwadzieścia minut d…
- TI75Fototerapia (PhotoTherapy Techniques)PHTJudy Weiser (PhotoTherapy Centre de Vancouver, 1982), David Krauss & Jerry Fryrear (1979) ; précurseur Robert Akeret (Photoanalysis, 1973) · fin des années 1970 – début des années 1980
Fototerapia kliniczna to terapeutyczne wykorzystanie obrazów fotograficznych do wspierania pracy psychicznej, którego nie należy mylić z ekspozycją na światło stosowaną w zabu…
- TI76Baśnioterapia i Terapeutyczny StorytellingCTBruno Bettelheim (Psychanalyse des contes de fées, 1976), Joseph Campbell (voyage du héros, 1949), Clarissa Pinkola Estés (1992), Boris Cyrulnik (résilience, 1999) · traditions orales anciennes ; date charnière 1976 (Bettelheim)
Baśnioterapia wykorzystuje opowieść — baśń tradycyjną, mit, metaforę, opowieść o sobie — jako materiał symboliczny pozwalający ubrać w słowa konflikty, lęki i doświadczenia in…
- TI77Terapeutyczne MarionetkiMARMadeleine Lions (France, années 1960), Édith Lecourt (corpus des médiations artistiques), Suzanne et Jean-Pierre Lescot · émergence clinique au XXe siècle ; en France années 1960 (Madeleine Lions)
Terapia marionetką opiera się na właściwości trzeciego, widocznego, dającego się manipulować i utrzymującego dystans obiektu: projekcja na animowany przedmiot pozwala osobie z…
- TI78Sand-play i Piaskownica TerapeutycznaSPMargaret Lowenfeld (World Technique, 1929), Dora Kalff (Sandplay jungien, v. 1956) ; diffusion par Estelle Weinrib et Kay Bradway · 1929 (World Technique) ; v. 1956 (Sandplay) ; ISST fondée en 1985
Sand-play wykorzystuje piaskownicę oraz zbiór miniaturowych figurek, za pomocą których osoba spontanicznie inscenizuje symboliczne konfiguracje przedstawiające jej wewnętrzny…
- TI79Teatr Forum i Teatr UciśnionychTFAugusto Boal (1931-2009, Teatro de Arena de São Paulo) ; influences de Bertolt Brecht et Paulo Freire · années 1960-1970 ; ouvrage Teatro do Oprimido (1973) ; Centre du Théâtre de l'Opprimé à Paris (1979)
Teatr Uciśnionych dąży do zniesienia podziału między aktorami a widzami, postrzeganego jako estetyczne odzwierciedlenie politycznego podziału między tymi, którzy mają głos, a…
Tom 7 — Podejścia sensoryczne, przyrodnicze i z udziałem zwierząt · wkrótce
- TI80AromaterapiaARORené-Maurice Gattefossé (ouvrage fondateur 1937), Jean Valnet ; Pierre Franchomme (concept HEBBD) · XXe siècle (terme forgé par Gattefossé ; ouvrage 1937)
Aromaterapia to terapeutyczne zastosowanie olejków eterycznych, lotnych substancji aromatycznych otrzymywanych poprzez destylację, tłoczenie na zimno lub ekstrakcję nadkrytycz…
- TI81Terapia światłem i fototerapia medycznaLUM · LTNiels Ryberg Finsen (prix Nobel de médecine 1903) ; Norman E. Rosenthal (luminothérapie du trouble affectif saisonnier, 1984) · 1903 (Nobel Finsen) ; 1984 (trouble affectif saisonnier)
Terapeutyczne zastosowanie światła na ugruntowanych podstawach fizjologicznych. Obejmuje trzy odrębne zastosowania. Fototerapię sezonowych zaburzeń afektywnych, zalecaną przez…
- TI90Chromoterapia energetyczna (Spectro-Chrome)CHRDinshah Ghadiali (Spectro-Chrome, 1927) · 1927 (Spectro-Chrome) ; racines revendiquées dans les temples solaires égyptiens et chez Avicenne
Chromoterapia energetyczna zakłada, że każdy kolor widma widzialnego wywiera własne działanie terapeutyczne na organizm lub na ośrodki energetyczne. Jej współczesną postacią j…
- TI82Sound Healing, Kąpiele Dźwiękowe i Misy TybetańskieSHTraditions himalayennes (Tibet, Népal, Bhoutan) ; diffusion occidentale à partir des années 1970 (pas de fondateur unique) · racines traditionnelles anciennes ; forme occidentale dès les années 1970
Sound Healing wykorzystuje zanurzenie w polu wibracyjnym wytwarzanym przez instrumenty o długim rezonansie (misy himalajskie, misy kryształowe, gongi, kamertony). Sytuuje się…
- TI83Litoterapia (kryształy i kamienie)LITAucun fondateur clinique moderne ; héritage symbolique ancien (Égypte, Ayurveda, traités hermétiques) · usage symbolique très ancien ; lithothérapie contemporaine sans acte de naissance clinique daté
Litoterapia proponuje wykorzystanie kryształów i kamieni w celach wellness, nawiązując do dawnego symbolicznego i apotropaicznego stosowania kamieni (egipski lapis-lazuli, aju…
- TI84Sylwoterapia i Kąpiele Leśne (Shinrin-yoku)SYLTomohide Akiyama (forge le terme Shinrin-yoku, 1982) ; recherche : Qing Li · 1982 (création du terme au Japon) ; recherche accumulée depuis 2005
Sylwoterapia, w swej skodyfikowanej wersji Shinrin-yoku (kąpieli leśnej), zrodziła się z japońskiego aktu administracyjnego z 1982 roku, wydanego przez Tomohide Akiyamę. Należ…
- TI85Hipoterapia (Ekwiterapia)EQLis Hartel (JO Helsinki 1952), Renée de Lubersac (école française) ; théorie de la médiation : René Roussillon, Anne Brun (école lyonnaise) · 1952 (exploit fondateur de Lis Hartel)
Hipoterapia wykorzystuje konia jako medium terapeutyczne; jej aktem założycielskim jest wyczyn duńskiej jeźdźki Lis Hartel, srebrnej medalistki w ujeżdżeniu na Igrzyskach Olim…
- TI86Zooterapia (Terapia z Udziałem Zwierząt)ZOOBoris Levinson (observation fondatrice 1953 ; The Dog as a Co-Therapist, 1962) ; cadre international IAHAIO (2014, révisé 2018) · 1953 (observation de Levinson) ; article fondateur 1962
Zooterapia, czyli terapia wspomagana obecnością zwierzęcia, zrodziła się z przypadkowej obserwacji pedopsychiatry Borisa Levinsona w 1953 roku, kiedy to milczące dziecko zwróc…
- TI87Delfinoterapia (Dolphin Assisted Therapy)DOLDavid E. Nathanson (protocoles dès 1978) ; critiques : Brensing, Linke et Todt (2003) · 1978 (premières expérimentations de Nathanson)
Delfinoterapia zestawia pacjentów (najczęściej dzieci z niepełnosprawnościami poznawczymi) z delfinami przetrzymywanymi w niewoli, według wzorca protokołów Davida Nathansona o…
- TI88Ogrodoterapia (Hortiterapia)JARBenjamin Rush (père fondateur de la psychiatrie américaine) ; recherche adjacente : Roger Ulrich (design hospitalier, 1984) · documentation clinique depuis Benjamin Rush (fin XVIIIe-début XIXe s.) ; travaux d'Ulrich en 1984
Ogrodoterapia to celowe i ustrukturyzowane wykorzystanie praktyki ogrodniczej oraz kontaktu z żywą roślinnością w celach opieki psychicznej i somatycznej; jej formalna dokumen…
- TI89Balneoterapia, Talasoterapia i Terapeutyczne SpaBALhéritage antique (thermes romains) ; hydrothérapie moderne : Vincent Priessnitz (1799-1851), Sébastien Kneipp (1821-1897) ; recherche : Forestier (2010) · racines antiques ; hydrothérapie scientifique au XIXe siècle ; thermalisme conventionné français d'après-guerre
Rozdział ten obejmuje terapeutyczne zastosowania wody, których historia sięga rzymskich term (sekwencja frigidarium/tepidarium/caldarium zapowiadająca współczesną naprzemienno…
Tom 8 — Hipnoza duchowa i przebudzenie do Jaźni · wkrótce
- TI100Hipnoza Duchowa (rozszerzone stany świadomości, przebudzenie do Jaźni)HSOlivier Lockert et Patricia d'Angeli (IFHE), dans le prolongement de l'Hypnose Humaniste ; filiations : Milton Erickson, psychologie transpersonnelle (Maslow, Grof) · formalisation au tournant des années 2000 (2000-2010, France)
Egzystencjalna odmiana Hipnozy Humanistycznej, Hipnoza Duchowa pracuje w stanie poszerzonej świadomości (osoba pozostaje w pełni przytomna, następuje wzniesienie się w świadom…
- TI101Chrześcijańska Medytacja KontemplacyjnaMCCPères du désert (Évagre, Cassien) ; renouveau : John Main (Christian Meditation, 1975), Thomas Keating (Centering Prayer, 1974-1984) · racines au IVe siècle ; renouveau contemporain dans les années 1970
Wielowiekowa praktyka duchowa, która stała się narzędziem łagodnej psychoterapii, na styku kontemplacji i kliniki egzystencjalnej. Opiera się na czterech zasadach: ciszy wewnę…
- TI102Sufizm Kontemplacyjny (Dhikr, Tariqi, Wajd)SOUTradition mystique de l'islam (tasawwuf) : Rabi'a al-Adawiyya, al-Ghazali, Ibn Arabi, Rumi (ordre Mevlevi) ; soufisme occidentalisé : Inayat Khan · émergence dès le VIIIe-IXe siècle ; grandes tariqas du XIIe au XIVe siècle
Droga urzeczywistnienia duchowego (tariqa) dążąca do całościowej przemiany istoty poprzez wspominanie Boga i przebudzenie serca (Qalb), przekazywana przez mistrza (Murshid) uc…
- TI103Hezychazm Prawosławny i Modlitwa SercaHESPères du désert (Évagre, Cassien, Jean Climaque) ; Grégoire Palamas (XIVe s.) ; Philocalie (1782) ; au XXe s. le père Sophrony et saint Silouane l'Athonite · origines au IVe siècle ; systématisation palamite au XIVe siècle ; Philocalie 1782
Jedna z najstarszych chrześcijańskich tradycji kontemplacyjnych, hezychazm dąży do przebóstwienia (theosis) poprzez łaskę energii Bożych, nie zaś do psychoterapii w ścisłym zn…
- TI104Kabała Medytacyjna (Merkawa, Hechalot, Nurt Luriański)KABAbraham Aboulafia (kabbale prophétique), Moïse de Léon (Zohar, 1280-1286), Isaac Louria dit l'Ari (lurianisme, 1534-1572), Baal Shem Tov (hassidisme) ; passeur : Aryeh Kaplan · de la Merkavah (IIe-Xe s.) à l'apogée du XIIIe s., la refondation lurianique du XVIe s. et la redécouverte contemporaine
Najstarsza tradycja kontemplacyjna monoteizmu zachodniego, kabała medytacyjna jest przede wszystkim duchową drogą poznania Boga i wewnętrznej przemiany, nie zaś terapią w nowo…
- TI105Tantryzm Kaszmirski (Trika, Abhinawagupta)TCVasugupta (Shiva Sutras), Abhinavagupta (Tantraloka, v. 950-1020) ; transmission moderne : Swami Lakshmanjoo ; diffusion universitaire : Lilian Silburn, André Padoux · lignée du IXe au XIIIe siècle
Autentyczny tantryzm kaszmirski jest niedualistyczną drogą wyzwolenia, opartą na rozpoznaniu (Pratyabhijna) ostatecznej natury świadomości jako Śiwy: świadomości absolutnej, w…
- TI106Vipassana (Buddyzm Therawady Przebudzenia)VIPenseignement du Bouddha Gautama ; renouveau birman : Mahasi Sayadaw, U Ba Khin et S.N. Goenka ; transmission occidentale : Goldstein, Kornfield, Salzberg (IMS, 1976) · enseignement originel (VIe s. av. n. è.) ; renouveau moderne fin XIXe-XXe siècle
Vipassana (widzenie jasno) jest drogą wyzwolenia od cierpienia wywodzącą się z nauk Buddy, opartą na czterech podstawach uważności z Satipatthana Sutty. Opiera się na trzech f…
- TI107Dzogczen (Wielka Doskonałość, Tybetańska Tradycja Ningma)DZOtransmission de Garab Dorje, Padmasambhava, Vimalamitra ; codification par Longchenpa (XIVe s.) ; diffusion occidentale : Namkhai Norbu, Sogyal Rinpoche · introduction au Tibet au VIIIe siècle ; codification au XIVe siècle ; diffusion en Occident au XXe siècle
Dzogczen (Wielka Doskonałość) dąży do bezpośredniego rozpoznania i ustabilizowania rigpa, obecności czy też czystej, niewytworzonej, pustej i świetlistej świadomości, którą na…
- TI108Zen (Zazen, Koany, Soto, Rinzai)ZENBodhidharma, Hui-neng, Linji ; au Japon Dogen (Soto) et Hakuin (koans, Rinzai) ; diffusion : D.T. Suzuki, Shunryu Suzuki, Taisen Deshimaru · origine du Chan (Ve-VIe s.) ; implantation au Japon aux XIIe-XIIIe s. ; Occident au XXe siècle
Zen jest drogą przebudzenia skoncentrowaną na absolutnym prymacie zazen, medytacji w siedzeniu, którą Dogen określa nie jako środek, lecz jako bezpośredni wyraz przebudzenia (…
- TI109Współczesne Drogi Niedualne (Nowoczesna Adwaita Wedanta i Neo-Adwaita)VNDAdi Shankara (VIIIe s.) ; renaissance moderne : Ramana Maharshi, Nisargadatta Maharaj ; contemporains : Eckhart Tolle, Rupert Spira ; Neo-Advaita : Tony Parsons · Advaita classique au VIIIe siècle ; modernité depuis Ramana (début XXe s.) ; diffusion occidentale depuis la fin des années 1980
Drogi niedualne opierają się na czterech zasadach odziedziczonych po Wedancie: tożsamości Atmana (indywidualnej Jaźni) i Brahmana (Absolutu), niedualności jako braku separacji…