Zen (Zazen, Koan, Soto, Rinzai)

Zen is een weg van ontwaken gericht op het absolute primaat van Zazen, de zittende meditatie, die Dogen niet als een middel identificeert, maar als de directe uitdrukking van het ontwaken (Shusho ichinyo). De Soto beoefent het Shikantaza (louter zitten), terwijl de Rinzai werkt met de koan, een door analyse onoplosbaar raadsel dat een kwalitatieve breuk van het bewustzijn teweegbrengt (Satori/Kensho). Tot de principes behoren het Mu-shotoku (praktijk zonder doel en zonder winst) en de overdracht van geest naar geest van meester op leerling (I-shin-den-shin), met inrichtingen zoals de Dokusan (onderhoud) en de Sesshin (intensieve retraite). De auteur preciseert dat Zen geen therapie is, maar een existentiële weg met indirecte therapeutische effecten (stressregulatie, vermindering van het rumineren, verhouding tot de pijn), te onderscheiden van de geseculariseerde mindfulness.

Deze therapie wordt uitgebreid behandeld (principes, indicaties, protocol, mate van evidentie) in deel 8 van de Mémento des Psychothérapies. Bekijk het deel.